Türkiye HIV/AIDS Platformu tarafından her yıl düzenlenen ve bu yıl 24-27 Kasım 2022 tarihlerinde Antalya’da gerçekleşen Ulusal HIV/AIDS Kongresi 2022’nin kongre raporu yayınlandı. Kongre süresince yapılan sunumlar, paylaşımlar ve tartışmaların ışığında, ülkemizdeki HIV ile mücadeleye katkı sağlamak adına kongrenin stratejik çıktısı niteliğini taşıyor. Paydaşların katılımı ve desteğiyle hazırlanan rapor, ortak çözüm önerileri sunmak üzere sağlık otoritesi ile paylaşılacak.

Ulusal HIV/AIDS Kongresi 2022 düzenleme kurulu adına, HIV alanında çalışmalar yapan bilim insanları ve aktivistlerin birlikte hazırladığı rapor, alanındaki ilk ortak rapor olma özelliğini taşıyor. Bu özelliği ile tarihsel bir niteliğe de sahip olan rapor, Türkiye’nin HIV/AIDS ve olgunun sebep olduğu sorunlarla mücadelesine yüksek katkı sağlayacağı belirtiliyor.

Prof. Dr. Süda Tekin liderliğinde, Türkiye HIV/AIDS Platformu üyesi beş hekim derneğine bağlı hekimler ve HIV alanında özel olarak faaliyet gösteren üç özne derneğinden aktivistlerin ortak çalışmasının bir ürünü olan kongre raporu, HIV epidemisine verilen yanıtın güçlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor. Hekim ve aktivistlerin işbirliği ürünü olan ra- porun öne çıkan başlıklarını özet haliyle sizler için derledik.

Tanılama Yaygınlaştırılmalı

HIV tanısındaki yetersizlik ve gecikmeleri önlemek adına, risk gruplarının tespit edilerek, teste erişimin kolaylaştırılması ve teşvik edilmesi gerekmektedir. Bu sebeple anonim teste erişimin arttırılması için Gönüllü Test ve Danışmanlık Merkezleri’nin ülke genelinde çoğaltılması, kendin yap testlerinin kullanıma sunulması, yüksek riskli gruplara test hizmeti sunacak projelerin ve kampanyaların geliştirilmesi, raporda sunulan çözüm önerilerinde ilk sırada yer alıyor.

Bir Korunma Aracı: PrEP

HIV bulaşını önlemede etkiliği kanıtlanmış Temas Öncesi Profilaksi (TÖP/ PrEP), ülkemizde artan sayılarla devam eden HIV salgını ile mücadelede önemli bir korunma aracı olarak raporda öne çıkan başlıklardan biri oldu. PrEP kullanımının yaygınlaşması için gereken eylemlerin sıralandığı rapor maddesinde, Sağlık Bakanlığı HIV/AIDS Tanı ve Tedavi Rehberi’ne PrEP’in eklenmesi, farklı formlardaki temas öncesi proflaksinin lisanlama süreçlerinin yürütülmesi, ilaca erişim maliyetinin azaltılması, sosyal güvenlik geri ödeme sisteminin rolü ve PrEP kullanımını teşvik edecek toplumsal farkındalık ve bilgilendirme kampanyalarının oluşturulması gibi çözüm öneriler yer alıyor.

Tedaviye Erişim Güçlendirilmeli

Ülkemizde HIV ile yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının antiretroviral tedaviye erişimleri sorunsuz sağlanmaktadır. Ancak mevzuat gereği tedaviye erişimde engellerin görüldüğü durumlar için önemli öneriler, raporun ilgili çeken satıları arasında yer alıyor. Türkiye Cumhuriyeti olmayan ve farklı statülerde Türkiye’de buunan ve yaşayan HIV ile yaşayan kişilerin için tedaviye erişim imkanlarının yaratılması, SGK ile ilişkili tedaviye erişim engellerinin incelenerek daha geniş bir kapsayıcı yaklaşımla çözümler üretilmesi, ülkemizde HIV salgını ile mücadele konusunda rapor içerisinde yer alan önemli başlıklardan biri olarak karşımıza çıkıyor.

B=B, Kongre Raporunda!

40 yılı aşkın bir süredir farklı coğrafyalarda, farklı şiddette sürmekte olan HIV/ AIDS pandemisinde oyunun kurallarını değiştiren bir bilimsel kanıt olan Belirlenemeyen = Bulaştırmayan (B=B) da, bu yılki kongre raporunda yerini aldı. Düzenli antiretroviiral tedavi kullanımı ile HIV ile yaşayan kişinin virüsü, cinsel yolla, başka birine bulaştıramayacağını anlatan ve HIV ile yaşayan kişinin maruz kaldığı ayrımcılık ve hak ihlallerine en bilimsel cevap olan Belirlenemeyen = Bulaştırmayan mesajının ulusal teda- vi kılavuzuna dahil edilmesi ve yaygınlaştırılması, raporda öne çıkan çözüm önerilerinden biri…

Mücadeleyi Destekleyen Önerileri

  • HIV ile topyekun mücadele kapasitesi- ni arttıracak diğer çözümlerin de sıra- landığı kongre raporunda, mücadeleyi güçlendirecek önemli öneriler şu şekil- dedir:
  • Toplumun HIV enfeksiyonuna yönelik bilgi ve bilinç düzeyini arttırılmasına yönelik eğitim geliştirme faaliyetlerinin oluşturulması ve yaygınlaştırılması,kamu otoriteleri ile sivil toplumun işbirliklerini arttırması,
  • HIV’den korunmanın en yaygın aracıolan kondoma erişimin önündeki engellerin kaldırılması, kondom kullanımının arttırılmasına yönelik çalışmaların yapılması,
  • Olası hak ihlallerine önlemek için mevzuatta değişikliğe gidilmesi ve zorunlu HIV testi uygulamasının, gereklilikler göz önüne alınarak yeniden tasarlanması,
  • Damgalama ve ayrımcılıkla mücadeleye önem verilmesi ve temel hakların ihlaline sebebiyet verecek kararların alınmasının önüne geçilmesi.

2022 yılı Kasım ayında altıncısı düzenlenen, her yıl artan içerik zenginliği ve çıktılarının HIV ile mücadelede önemli bir araç olarak kullanıldığı Ulusal HIV/ AIDS Kongresi, alana yönelik atılması gereken adımların daha cesurca konuşulabildiği önemli bir bilimsel kongre olduğunu kanıtlamış bulunmaktadır. Kongre raporunun orijinal tam metnine, derneğimizin resmi internet sitesi www.hivist.com’un ana menüsünde yer alan kongreler menüsünden ulaşabilirsiniz.