Hayatımıza girdiğinden beri sosyal medya, farklı disiplinlerin hedef kitlelerine ulaşmaları konusunda yeni yollar keşfetmemizi sağladı. Pazarlamadan iş yönetimine, halkla ilişkilerden siyasete pek çok farklı alan ve disiplinde sosyal medya araçları toplumları bilgilendirme ve yönetmek adına kullanılıyor. Son dönemde özellikle halk sağlığı konularında, hem sağlık profesyonelleri hem de aktivistler sosyal medya araçlarını kullanarak kitlelere daha etkili ve etkileşimli bir şekilde erişebilir oldular.
Sosyal medya araçları hayatımıza etkin bir şekilde girdiğinden bu yana HIV aktivistleri, farklı mecralarda HIV’e yönelik bilgilendirme ve hak savunuculuğu faaliyetlerini sürdürüyor. Son dönemin en gözde platformlarından biri olan TikTok ise, özellikle genç nüfusa erişme konusunda yaratıcı ve akılda kalıcı eylemlere ev sahipliği yapıyor. Gençlerin ve genç yetişkinlerin yoğun olarak kullandığı bu platform, HIV hakkında farkındalık yaratmak, ön yargıları kırmak ve doğru bilgileri yaymak için güçlü bir araç haline gelmiş durumda.
Kısa videoların paylaşıldığı bir platform olan TikTok, günümüz genç nüfusunun disposable eğlence taleplerine doğru ve etkili bir fırsat yaratırken, aynı zamanda da sahip olduğu güçlü etkiyle fenomenler yaratıyor. Bu etkiden faydalanmak isteyen HIV aktivistleri ve hak savunucuları için TikTok, birçok ülkede etkili bir aktivizm aracı haline dönüştü. Oluşturdukları kısa videolarla mesajlarını hızlı ve etkili bir şekilde iletebilen HIV aktivistleri bu videolarda HIV ile yaşam deneyimlerini, tedavi süreçlerine yönelik hikayelerini paylaşarak HIV ile yaşayan kişilere ilham olurken, aynı zamanda damgalama ve ayrımcılıkla mücadele de ediyorlar. Aktivistlerin yanı sıra sağlık profesyonellerinin de etkin bir şekilde kullandığı TikTok’ta güvenli cinsellik, cinsellikle ilgili sorulara cevaplar ve HIV ile yaşayan kişilerin sağlıklarına yönelik pek çok video bulunuyor.
İçeriklere baktığımızda, farklı etiketlerle (hashtag) listelenebilen videolar arasında en popüler olanlarının, sağlık videoları olduğu görüyoruz. Bunların içerisinde de eğitici ve öğretici HIV ile ilişkili video ve içeriklerin öne çıktığını söylemek de yanlış olmaz. Çeşitli sivil toplum kuruluşlarının çatısı altında çalışan ya da serbest aktivizim yapan uzmanlar ve aktivistler tarafından çekilen bu videolar, HIV hakkında doğru bilgilerin yayılmasına yardımcı olurken, mitleri ve yanlış inanışları düzelterek toplumu aydınlatma konusunda da başarılı bir iş çıkarıyorlar. Ayrıca, HIV testi yaptırmak ve korunma yöntemleri hakkında bilinçlendirme yaparak gençleri riskler konusunda bilinçli olmaya da teşvik ediyorlar.
TikTok’un HIV savunuculuğunda sağladığı en önemli avantajlardan biri de, gençleri ve genç yetişkinleri hedef kitlesi olarak seçebilmesi. Bu yaş grubunun HIV enfeksiyonuyla ilgili bilgi eksikliğine ve yanlış algılara daha açık olmasından dolayı TikTok videoları, ilgi çekici ve eğlenceli bir şekilde sunulduğunda, gençlerin ve genç yetişkinlerin dikkatini çekerek konu hakkındaki farkındalığı da arttırıyor.
Söz konusu HIV enfeksiyonun yayılmasını önlemek ve HIV ile yaşayan kişilerin yaşamlarını kolaylaştırmak olduğunda faydalarını saymakla bitiremeyeceğimiz TikTok ve benzeri platformların elbette olumsuz yönleri de bulunuyor. Yanlış bilgilendirme ve HIV’e yönelik stereotiplendirme gibi yanlış anlamaların ve algı sorunsalının yayılmasını engellemek için doğru bilgilendirme ve denetim mekanizmalarından bahsetmek, ne yazık ki şu anda pek de mümkün değil! TikTok gibi sosyal medya platformları, HIV savunuculuğu için güçlü bir araç haline gelirken, doğru bilgilerin yayılması, damgalamanın azaltılması ve gençlerin HIV konusunda bilinçlenmesi için etkili bir yol sunmakta, ancak, bu platformların kullanımıyla ilgili dikkatli olunması ve doğru bilgilerin yayılmasının sağlanması da önem arz etmektedir.
Ülkemizde de aktif olarak kullanılan TikTok platformunda ne yazık ki henüz yabancı ülkelerdeki gibi aktif bir HIV aktivizmini görmemiz mümkün olamadı. Sosyal ya da hukuki
bariyerler ve elbetteki ötekileşmeştirmenin etkisi altında sürdürülen aktivizm çalışmalarının sosyal medya araçlarında daha etkili olabilmesi ümit ediyoruz.
